Polskie kluby w piekle eliminacji LM. Lech i Górnik bez litości

Koszmar w Nyonie. Polska piłka znów pod ścianą

Dwa nazwiska wypowiedziane przez sekretarza generalnego UEFA w środę po południu zabiły nadzieje tysięcy kibiców w Polsce. Borussia Dortmund dla Lecha Poznań. FC Porto dla Górnika Zabrze. Wszystko stało się jasne, zanim jeszcze komentatorzy zdążyli przeanalizować drabinkę. Polska piłka klubowa znów stanęła przed zadaniem ponad siły. Historia zatacza koło.

Od sezonu 2016/17, kiedy Legia Warszawa ostatni raz zagrała w fazie grupowej Ligi Mistrzów, polskie kluby przegrywają tę walkę już na starcie. Wylosowanie gigantów w II rundzie eliminacji to najgorszy możliwy scenariusz. Nie ma tu miejsca na ciepłe rozgrzewanie formy, na stopniowe wchodzenie w rygor europejskich pucharów. Od pierwzego gwizdka trzeba walczyć o życie.

Losowanie nie pyta o marzenia. Ono pokazuje dystans, który dzieli Ekstraklasę od europejskiej elity.

Lech Poznań: Borussia Dortmund i zimna kalkulacja

Dla Kolejorza to powrót do najtrudniejszych wspomnień. W 2022 roku Lech w III rundzie eliminacji LM trafił na Karabach Agdam i odpadł. Teraz rywalizacja zaczyna się od razu od kolosa. Borussia Dortmund, regularny bywalec fazy grupowej i uczestnik finałów, to drużyna z innej galaktyki pod względem budżetu, szerokości kadry i doświadczenia w najwyższej elicie.

Lech nie będzie miał czasu na błędy. Pierwszy mecz odbędzie się na własnym stadionie, a to oznacza, że Poznań musi wyjść z niego z realną szansą. Remis to minimum. Przegrana nawet jednym golem w domu przekreśla praktycznie wszystko przed rewanżem na Westfalenstadion. Trener Lecha stoi przed dylematem – grać ostrożnie i liczyć na kontrę, czy zaryzykować i próbować zaskoczyć Niemców od pierwszych minut presją. To gra w otwarte karty, w której karty Lecha są słabsze.

Górnik Zabrze: FC Porto – mistrzowska maszyna z Półwyspu

Górnik Zabrze wraca do eliminacji Ligi Mistrzów po latach. Nagrodą za ten powrót jest spotkanie z portugalską potęgą, która w eliminacjach nie ma zwyczaju uprzejmości. FC Porto to klub, który traktuje wstępne rundy LM jako formalność, a jego głównym celem jest zawsze bezpośredni awans do fazy grupowej. Dla Zabrza to przeciwnik jeszcze bardziej niebezpieczny niż Dortmund – równie silny, ale być może bardziej zdeterminowany, by nie tracić energii na niespodzianki.

Porto ma w genach grę w europejskich pucharach. Ich scouting w Ameryce Południowej, doświadczenie w rozgrywkach i głęboka rotacja sprawiają, że są przygotowani na każdy scenariusz. Górnik, który budował zespół pod kątem dominacji w Ekstraklasie, musi w ciągu kilku tygodni przestawić się na zupełnie inny tryb. Kluczowy będzie pierwszy mecz w Zabrzu. Jeśli Górnik nie zbuduje tam przewagi, rewanż na Estádio do Dragão stanie się misją niemożliwą.

Dlaczego to losowanie boli podwójnie

W polskiej piłce od lat powtarza się ten sam schemat. Kluby z Polski, dzięki punktacji UEFA, startują w eliminacjach od wcześniejszych rund niż zespoły z lig o wyższym rankingu. To oznacza, że muszą przejść więcej barier, a szansa na trafienie na potęgę w losowaniu rośnie z każdą kolejną rundą. II runda eliminacji to dla Lecha i Górnika de facto finał ich marzeń o LM – przegrana oznacza degradację do eliminacji Ligi Europy, ale przede wszystkim kolejny rok bez prestiżu i gigantycznych pieniędzy z LM.

Pieniądze są tutaj kluczowe. Awans do fazy grupowej Ligi Mistrzów to zastrzyk minimum 40-50 milionów euro dla klubu. Dla polskich zespołów to kwota, która zmienia wszystko – pozwala zatrzymać najlepszych graczy, wzmocnić się znacząco i realnie konkurować w Europie przez kolejne sezony. Brak awansu to utrzymanie status quo: sprzedaż najlepszych talentów za granicę i walka o przetrwanie w kolejnych eliminacjach.

Co dalej po (prawdopodobnej) porażce? Scenariusz na jesień

Statystyki i zdrowy rozsądek mówią, że szanse Lecha i Górnika na awans są minimalne. Kluby muszą więc myśleć już o scenariuszu awaryjnym – o eliminacjach do Ligi Europy. Przegrana w II rundzie eliminacji LM automatycznie przenosi klub do III rundy eliminacji LE. Tam rywalizacja będzie nieco bardziej wyrównana, ale i tak trudna. To jednak drugorzędny cel. Dla polskiej piłki ważne jest, aby choć jeden klub zagrał jesienią w grupach europejskich pucharów. Jeśli oba odpadną od gigantów, cały ciężar znów spadnie na zwycięzcę Pucharu Polski lub kolejny zespół z Ekstraklasy w eliminacjach do Ligi Konferencji.

To błędne koło, z którego polska piłka nie może się wydostać od dekady. Kluby nie awansują do LM, bo trafiają na potęgi w eliminacjach. Trafiają na potęgi, bo mają niski współczynnik i startują wcześniej. Mają niski współczynnik, bo nie awansują do LM. Przerwanie tego łańcucha wymagałoby cudu – wygranej z Dortmundem lub Porto. Albo zmiany systemu rozgrywek, na co UEFA nie ma najmniejszej ochoty.

Perspektywa ligi: Ekstraklasa znów na dnie Europy

Ranking UEFA to bezlitosne lustro. Polska zajmuje od lat miejsce w trzeciej dziesiątce, daleko za Czechami, Austrią czy nawet Cyprem. Każde takie losowanie i prawdopodobne odpadnięcie polskich klubów w lipcu czy sierpniu odsuwa Ekstraklasę jeszcze dalej od marzeń o byciu ligą, która regularnie ma przedstawiciela w fazie grupowej LM. To wpływa na wszystko – na atrakcyjność ligi dla sponsorów, na telewizyjne prawa, w końcu na możliwość zatrzymania w kraju utalentowanych piłkarzy, którzy wolą rozwijać się w ligach z regularnym dostępem do europejskiej elity.

Sukces jednego klubu w eliminacjach mógłby ten trend odwrócić. Wpompowałby miliony w budżet, podniósł współczynnik dla Polski i dał nadzieję na przyszłość. Losowanie z 17 czerwca 2026 roku tej nadziei nie daje. Wręcz przeciwnie – stawia przed polskimi klubami mur, który wydaje się nie do przebicia. Pozostaje wiara w futbolowy cud, w to, że na jednym stadionie, w ciągu 180 minut, wszystko może się zdarzyć. Ale w Nyonie postawiono na realizm. Polski realizm, który od lat smakuje porażką.